Wat bezielt jou?

Het gebruik van het woord ziel

Ziel, bezieling… je komt de woorden vaak en met veel betekenissen tegen. Toch is er een rode draad: ergens voor gaan, ergens voor staan, met overgave, met passie… Als ons iets bezielt, vergeten we vaak de tijd. Om bezield te raken, moet je leren wachten.

Wat is de ziel eigenlijk?

De ziel is geen ‘ding’ dat we duidelijk kunnen afgrenzen, dat we kunnen meten, bepalen of definiëren. De ziel is zo ongrijpbaar, grenzeloos en diep. Dat maakt het ook zo moeilijk om er iets zinnig over te zeggen. De ziel is niet in woorden te vatten, hij is onzegbaar en onzichtbaar. We kunnen hem niet onder de microscoop leggen, maar alleen ervaren of veronderstellen. De ziel neemt, zoals Joke J. Hermsen het zegt, de benen op het moment dat we hem willen definiëren.

Joke J. Hermsen schrijft over de ziel: “Mijn ziel spoort mijn lichaam tot leven en mijn geest tot denken aan. Mijn ziel als de grote onzichtbare aanjager van alles. De onzichtbare beweger, die zelf onbewogen, want niet stoffelijk is. De ziel als de onbewogen beweger. Was dat niet Aristoteles’ definitie van het goddelijke.” (Joke J. Hermsen, in: Windstilte van de ziel).

Etty Hillesum schrijft over de ziel: “Ik geloof, dat de ziel dat deel van de mens is, dat het meest onbewust is, vooral bij de West-Europeaan, ik denk, dat de oosterling veel meer z’n ziel ‘leeft’, de westerling weet zich er eigenlijk niet goed raad mee en geneert zich voor die ziel als ware zij iets onzedelijks. (Etty Hillesum, Het verstoorde leven, Dagboek van Etty Hillesum, 12-10-1942, pag. 183).

Bram Jansen omschrijft ziel als volgt. Een mens is niet alleen een lichaam – met armen, benen, hoofd en stem – en een geest – met gedachten en gevoelens, plannen, wensen en behoeften – maar ook een ziel. Met zijn lichaam en geest kan een mens in het aardse denken, voelen, willen en handelen. Met zijn ziel kan hij naar het hemelse verlangen en zich verbonden voelen met alles en iedereen in het universum. De ziel is dat deel van ons bewustzijn dat het contact onderhoudt met, zeg maar, de totale werkelijkheid, of het allerhoogste bewustzijn, of God, of de onnoembare. (Bram Jansen, in: Trouw, Luisteren naar de ziel, 24 februari 2003, pag. 10).

Op Wikipedia wordt aangegeven dat dit ook de meest voorkomende opvatting is: de niet materiële, spirituele component van de mens. Daarnaast geeft Wikipedia nog vier andere betekenissen van het woord ziel, namelijk:

• De ziel is in een andere (esoterische) opvatting de drager, de uitdrukking of het voertuig van de (eeuwige) geest.


• De ziel is het binnenste van iets.


• De ziel is de essentie van iets.


• De ziel is een ander woord voor de loop (schietbuis) van een vuurwapen.

Op Wikipedia staat de volgende definitie van ziel: “Met de term ziel wordt het niet materiële deel van de mens aangeduid; dat wat de beweegredenen vormt voor het individuele leven. In ruimste zin; al die verschijnselen van een individu die niet tot het lichamelijke te herleiden zijn.”

Wetenschappelijk gezien kan het bestaan van de ziel niet worden aangetoond. De ziel wordt vaak gezien als ‘het ware Zelf’ van een individu. Soms wordt het gezien als een verbinding tussen geest en lichaam. In die laatste opvatting is dan de geest ‘het ware zelf’. De term ziel is daarmee een filosofisch begrip dat veelal in religieuze context gebruikt wordt om de (of één) niet stoffelijke component van het menselijk bestaan te benoemen. Die niet stoffelijke component kan veel omvatten: zelf, bewustzijn, zelfbewustzijn, karakter, denken, intuïtie, wijsheid, ervaren, wil, leven, begeerte. Soms wordt de ziel gezien als drager van zo’n niet stoffelijke component, soms wordt zij voorgesteld zelf zo’n component te zijn.

Etty Hillsum spreekt over de leeftijd van de ziel. “De leeftijd van de ziel, die een andere leeftijd is dan die, welke geboekt staat bij de burgerlijke stand. Ik denk dat de ziel bij de geboorte al een bepaalde leeftijd heeft die niet meer verandert. Men kan met een ziel geboren worden, die twaalf jaar ouder is dan wanneer men tachtig is, is die ziel nog steeds twalf jaar en niet ouder. Men kan ook geboren worden met een duizendjarige ziel en er zijn soms kinderen van twaalf jaar, aan wie men merken kan, dat hun ziel duizenden jaren oud is. (Etty Hillesum, Het verstoorde leven, Dagboek van Etty Hillesum, 12-10-1942, pag. 183).

Wat versta jij onder ziel? Wie of wat bezielt jou?

Hieronder een aantal omschrijvingen van de ziel. Als je zelf een omschrijving hebt, mail die dan.

Reacties

Thomas (16 mei 2007):

Ziel, geest, ge-weten, zo van die dingen die buiten je lijken te liggen, maar alles over onze binnenwereld zeggen. Toch is het heel wat anders dan dat wat we in dit leven van anderen leerden en ons eigen hebben gemaakt. Sociaal maatschappelijk hebben we waarden meegekregen die onze innerlijke belevingswereld deels overschaduwt heeft. Het gevolg hiervan is dat wij in een zekere afscheiding van onszelf zijn gaan leven.

In die afscheiding is het niet langer goed mogelijk om in harmonie met het Zelf te blijven en volgt dualiteit als van zelf sprekend. Simpelweg omdat die afscheidingtoestand alleen maar te handhaven blijft, zolang deze maar geprikkeld blijft met opvulling (sub-geluk). Daar kun je je van alles bij bedenken, als het maar een geluksprikkel bevat en allen hebben ze een ding gelijk; ze zijn aards gebonden en ze zijn dus tijdelijk van aard.

Opmerkelijk is, dat als je dieper naar ons bestaan durft te gaan kijken, – en alle sub-gelukjes worden aan de toets van duurzaamheid onderworpen – je ont-dekt dat je bezig bent met een eindeloze reeks prikkels aan elkaar te knopen om je maar “gevuld”van geluk te kunnen blijven voelen. Immers het stopzetten ervan leid tot onte-vredenheid.

Nee, onze maatschappij gaat ons zeker niet voor om ons hiervan bewust te maken. De mensen die aan het stuur van de massa staan, beseffen ook heel goed dat het dan einde consumptie maatschappij zal zijn, “geef het volk brood en spelen” in optima forma, want geen middel wordt ongemoeid gelaten. Dat het niet nemen van hun verantwoordelijkheid uiteindelijk de lont in de bom zal worden is simpelweg te herleiden naar het feit dat ook zij hun ziel hebben afgesloten voor en dieper kijken en hun leven ingericht met sub-geluk.

In het land der blinden is éénoog nog steeds koning!

Vanuit het in afgescheiden leven, ontstaan ook werkelijk ALLE problemen. We raken de voeling met ons innerlijke wezen kwijt en ge-weten word gekoppeld aan belangen; in de kast, uit de kast, net wanneer het uitkomt. Zo een speelbal van het ego en een dieper besef verdringend. Dat we de voeling met het bestaan verliezen wordt misschien niet eens gezien of geaccepteerd, of gebagatelliseerd als onbelangrijke bijkomstigheid. Of erger nog; gevoelens wegdrukken om maar voor-al wat harder te kunnen zijn en omdat het nodig zou zijn om in deze maatschappij uberhaubt te kunnen overleven.

Zouden wij meer vanuit onze ziel of hart gaan leven en wij zouden het een groter deel van ons leven gaan laten uitmaken is een logisch gevolg dat we problemen krijgen met het hele pulp-cultuurtje waarmee deze tijd verbonden is. Zaken als mededogen en edelmoedigheid, maar ook innerlijke vrede, die een diepe verbondenheid met ons ge-weten hebben en langs de snaren strijken van vragen over zingeving zijn niet tijdgebonden. Zij zijn niet onderhevig aan tijd of hoeveelheid. Zij bestaan in de volheid die het leven vanuit je ziel voortbrengt…………………

Thomas (7 november 2006):

Velen zijn het contact met hun ziel kwijtgeraakt, omdat ze niet (meer) in het bestaan van de ziel geloven. We leven in een maatschappij waarin er geen aandacht meer lijkt te zijn voor het aspect ziel. Was er aanvankelijk nog de kerk die ons (deels) met onze eigen ziel verbond, nu moeten/mogen wij het contact met de ziel zelf maken. Gelukkig zijn er binnen allerlei spirituele stromingen nogal wat handvatten die ons toch in staat stellen het contact met onze ziel te herstellen en omdat wij er zelf mee aan de slag zijn gegaan het ook diep kunnen verankeren. Zonder een goed contact met onze ziel te maken en hebben, kunnen wij geen evenwichtig leven hebben en die mens zijn die aspecten als mededogen en sereniteit hoog hebben. Onze ziel is onze Godsverbinding en de verbinding met het AL. Het is bijzonder te leren ervaren dat juist een goed contact met de ziel en het kosmische ons beter doet aarden in dit aardse bestaan. De ziel is ook ons ge-weten en dit geweten stelt ons in staat ge-wetensvol te leven. Zonder een goed contact met onze ziel, zijn wij ook de ge-wetenlozen die roofbouw plegen op onze planeet en anderen naar het leven staan en ons machtig willen voelen als louter compensatie voor de leegte die we kunnen ervaren als mens. Het verschil tussen een bezield leven en een leven wat ons jagers naar meer maakt is, dat een bezield leven ons absolute volheid doet ervaren, terwijl een maatschappelijk jagersbestaan ons altijd aan zal zetten tot een streven naar meer om volheid te blijven kunnen ervaren. Het behoeft geen verdere uitleg wat er met onze planeet gebeurd als wij niet meer naar onze ziel luisteren en voor macht en materie gaan leven. Maar wat de meeste mensen niet beseffen is dat ze ook geen contact meer kunnen maken met hun ware zelf. In het idee dat wij autonome schepsels zijn begaan we de ene blunder na de andere en gaat het streven naar meer bevrediging van het gevoel van leegte voorop. Handige propagandisten van de commercie maken dankbaar gebruik van onze blindheid en dit is maar een nog betrekkelijk onschuldige bijkomstigheid van de blindheid van de massa. Het ego is in deze tijd meer ons sturend aspect geworden dan onze ziel. Angst Een goed middel om in aanraking met onze ziel te komen is onze angst te passeren. Angst (ego) die als grote tegenhanger van liefde (ziel) nogal impopulair is, zien wij als grote ongewenste indringer in ons be-staan. Angst vormt een soort onzichtbare muur tussen het contact hebben met onze ziel/Goddelijkheid en zal vanwege het vaak on-dragelijke gevoel dat het in ons aanwakkert door het ego als indringer worden geïdentificeerd en uit de weg gegaan willen worden. In extreme gevallen verzinnen wij of onze arts middelen om angst te onderdrukken. Het ego met zijn niet te hanteren angst, blokkeren het contact met onze ziel en Goddelijkheid onmiddellijk. Door angst toe te laten, er naar te kijken, je af te vragen wat er nu wezenlijk zo mis gaat of kan gaan, kom je de angst voorbij. Wel moet je het dat even kunnen accepteren dat je met pijn in je buik rond loopt of denkt te sterven van ellende. Maar het is ook sterven, letterlijk en figuurlijk. Wat er dan gebeurd is het sterven van het ego!

Frank van Run (14 augustus 2006):

wat is de ziel? De ziel is als een open lege schaal, die als het ware in je bekkenbodem ligt. Waar vanuit je mag ontvangen en geven.

Tonny (31 mei 2006):

Mijn ziel is het zaad van God, dat wij herinneren als wij dicht bij god gaan leven, als God dichter bij ons komt, dan ontdekken wij wat een ziel is. Het zaad dat hij in ons heeft geplant, zijn zaad, dat bedekt is onder het onkruid van het leven, maar als wij gaan wieden, het onkruid wegtrekken krijgt het licht en kan het groeien, en word het het plantje dat God voor ons bedoeld heeft. Een plantje of misschien wel een boom, met de Goddelijke schoonheid die God er in heeft gelegd. Het plantje of de boom die wortel schiet, en zich uitstrekt naar het licht. Dat is de ziel van de mens, bedoeld om te weten(AARDE), en te herinneren(HEMEL), dat je een Goddelijk schepsel bent, dat God in jou woont en jij in God. Met vriendelijke groet en Gods onvoorwaardelijke liefde.

Thomas Andreas (16 mei 2006):

Ik ben gaan zien dat de Ziel mijn lijntje met God is of anders gezegd mijn kosmische verbinding. De Ziel als graadmeter voor sereniteit, rechtschapenheid en innerlijke vrijheid. Eigenlijk is het heel eenvoudig. Kies je hier niet voor in je leven, dan zet je een kooi om je hart/Ziel en ga je in gevangschap leven; zoiets. Maar ik ben nog op zoek en ben blij met alles wat het leven aan mij mag openbaren.

Thomas Andreas (27 april 2006):

De zielereis:

Ik ben de ziel en leef in jouw lichaam; jouw tempel. Toen jij de baarmoeder verliet, kwam ik met je mee op aarde. Ik beweeg je en beziel je, ben je innerlijke stem. Ik laat je genieten, maar laat je ook verdriet voelen, ik leid je en ga je voor. Je kunt me zien als jouw “meester”. Ik ben jouw reuk, smaak, blik en tastzin. Ik ben jouw gevoel en jouw vertrouwen, jouw balans en jouw goddelijke en kosmische sturing. Ik zet je aan tot communiceren en laat jou je zielsverwanten ontmoeten. Deze zielsverwanten maken mij voor jou transparant; leren jou iets over mij, …..…..zeggen je waarom jij hier op aarde bent. Ik ben het liefst in heel jouw lichaam, van je voeten tot in je kruin. Maar als je pijn of angst voelt in je buik, sta je mij daar niet meer toe en ga ik naar boven; hogerop je tempel in. Als je mij daar ook niet verdraagt, kun jij je ook niet verbinden met anderen of kiezen voor veranderingen in jouw bestaan, of een ander echt liefhebben…………. Ik kan niet samen met pijn in jouw lichaam zijn, het gevoel wat daar dan heerst weersta je niet en trek jij mij mee, telkens verder omhoog. Omhoog door de toren van je tempel waardoor ik naar je toe kwam, om dan alleen nog maar kosmisch contact te maken en geen aarding meer te maken met je eigen wezen. Toch dan eerst be-grijpen waardoor de ander je pijn gedaan heeft en deze pijn opruimen, het ermee aan gaan en ik hélp je hierbij………. Daarna kan ik ook weer van boven tot onderin jouw lichaam zijn en ben dan met jou weer totaal op aarde, in jouw eigen bestaan en met jouw eigen verlangens en waarden, in jouw eigen kracht, want jij bent! In stilte maak ik een sterk en hecht contact met je.
Ik zal er altijd zijn!

Peter Friendly (7 maart 2006):

Pelgrimeren of wandelen ? Vanuit je Ziel handelen? Bekijken en luisteren? Duidelijk of fluisteren? Mag een ieder het horen? Mag een ieder het zien? Ik noem Het een beleven vanuit je Ziel.

Jetske (2 december 2005):

De ziel is het mooiste binnenste van elk mens: zorg er goed voor, het is altijd die moeite waard.

Ine Verhoeven (6 september 2005):

Mensen

Mensen zijn zielen met gevoel
Ga zorgvuldig met hen om
Herken hun kwetsbaarheid
Respecteer hun structuur, altijd

Je bent van hun makelij
Niet minder en niet beter
Niet lelijker en niet mooier
Je bent een ziel van hetzelfde lot

Mensen zijn zielen met gevoel
Het is het leven dat hen vormt
Weet je goede aandeel daarin
Raak niet aan hun eigenheid

Je bent van hun makelij
Niet minder en niet beter
Niet lelijker en niet mooier
Je bent een ziel van hetzelfde lot

ZDB (25 juni 2005):

Ik heb het gedicht over de ziel beter gelezen. Dan denk ik aan het hebreeuwse woord nèfesj, dat is ziel, maar vooral levensgeest, geest van God, het goddelijke, want we zijn geschapen naar Gods beeld, enz…dus we hebben iets van God in ons, de levensgeest, levenskracht, levensdesem… Ik ben geen theoloog hoor, maar een simpele “ziel”. Ik denk wel na over het een en ander, ik weet niet of dit verantwoord is, het is een reactie op het gedicht.

ZDB (24 juni 2005):

Het gedicht is erg goed, ik heb het nog pas vluchtig gelezen, wat ik zou willen aanvullen is dat de ziel het hele leven en lichaam doordesemt, dus iets meer dan een bron of misschien toch hetzelfde (?)

ZDB (20 juni 2005):

Mijn gedachten over “de ziel gaat…” Wat is die ziel? Wat bezielt jou? Wat is je levensgeest, van waaruit leef je? Jezus levensgeest eigen maken vanuit het evangelie. Hij heeft ons zijn Geest gegeven om in Zijn geest te kunnen leven. Al wandelend kwam ik tot het volgende gebed: Geest van Jezus bid in mij Geest van Jezus, leef in mij, – zing in mij – bemin in mij – vergeef in mij – bezit mij – begeester mij – beziel mij – wees een bron van vreugde in mij, maak mij geestdriftig, geestkrachtig… (Pinksteren 2005) De ziel is de levensgeest, het diepste van de mens die het lichaam doordringt, goddelijke kracht. (?)

Ricky Rieter (17 juni 2005)

Ik heb nog niet alles bekeken, alleen het stuk over de ziel. Daar reageer ik op dit moment op, niet met een exacte omschrijving van de ziel zoals ik die zie, maar met een dichterlijke vorm die meer weergeeft dan een beschrijving:

De ziel daar waar je bron is, verborgen misschien, daar waar het water stroomt, onder aarde en steen, daar waar je levenskracht ligt, altijd toegankelijk voor wie het lef heeft te blijven zoeken, ook al vind je aanvankelijk niets. De ziel, de stille Aanwezige, in het diepst van jezelf, geheel één met jou.

Marijn (28 februari 2005)

Aanvulling op reactie Marianne: Woorden geven aan het Onnoembare, aan het Mysterie blijft schier onmogelijk. En toch… blijven we het af en toe proberen. Volgens mij hebben wij er woensdag al pratend nog elementen als “datgene wat de mens ten diepste, wezenlijk is” en “onvervreemdbaar (zelfs niet onder de meest verschrikkelijke omstandigheden!) aan toegevoegd. We blijven het proberen.

Marianne (26 februari 2005)

Aanvulling op beschrijving Marijn: in jouw woorden kan ik me wel vinden, met als aanvulling: de vindplaats van de spirituele wereld, verdergaand dan de dood, misschien wel het eeuwig leven in ons. Duidelijk is dat de ziel meer met Goddelijk dan met menselijk te maken heeft, niet stoffelijk is maar onnoembaar. Het gaat ons mensen te boven, net als het Goddelijke. Leuk he,zo zoeken naar het onvindbare.

Riet (24 november 2004)

Beschrijving van de ziel van Riet: De Bron van de gedachten dat is waar de geest zich als vanzelf naar toe wil begeven. De zetel van waaruit alle gedachten voortkomen. Zuiver Bewustzijn dus. Waar alle gedachten getranscendeerd zijn. In ons diepste ZELF gezeteld?

Marijn (24 november 2004)

Reactie op de vraag van Riet wat de ziel is: Voor mij is de ziel alles van de mens wat niet tastbaar is. Het is niet vast te pakken. Het is datgene van waaruit een mens leeft. Het is niet lichamelijk te duiden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het vermogen om gewaar te worden en te begeren, de zetel van de gedachten, van het gevoel en de wil. Kortom veelomvattend, maar ook niet echt helder te specificeren.”